|
موارد عمده استفاده از زعفران در آن زمان به شرح زیر بود:
1-
به عنوان یک ماده رنگی در حاشیه
لباس بزرگان روم و سایر تزئینات رنگی به کار می رفت.
2-
به عنوان عطر همراه با سایر عطرها
در سالنها، دادگاهها، تاترها و حمامها مورد استفاده قرار می
گرفت.
3-
به عنوان دارو توسط پزشکان تجویز می
گردید.
4-
در موارد خوراکی به خاطر عطر و طعم
آن مورد استفاده واقع می شد.
در ایران باستان نیز در مجالس جشن و سرور همراه با دیگر عطرها
به کار می رفت .به عنوان مواد آرایشی توسط همسر امپراتور و
سایر بزرگان مورد استفاده قرار می گرفت و برای تحفه و پیشکش در
ردیف زر و درهم بخشیده می شد. در ایران رسم زعفران پاشی در
مراسم استقبال از بزرگان و فاتحان معمول بود از آنجا که یونان،
روم و مغولستان از دیر باز در ارتباط و غالبا در ستیز بودند
گفته می شود که ایرانیان زعفران را به روم و یونان شناساندند.
در حمله مغول به ایران زعفران به چین راه یافت. سپس از
آندلس(اسپانیا) توسط اعراب و مسلمانان ایرانی تبار در قرن دهم
کشت و زعفران در این کشور رواج یافت. در قرن هجدهم کشت زعفران
در ناحیه WALDEN
در انگلستان رواج یافت و امروزه این محل به نام
Saffron Walden معروف
است.
به نظر می رسد که در جریان لشگرکشی مسلمانان به کشمیر کشت
زعفران هندوستان نیز معمول شد زیرا که در منابع قبل از اسلام
از کشت و تولید زعفران دراین کشور سخنی به میان نیامده است. در
هندوستان از زعفران در مصارف خوراکی و آرایشی استفاده می شده
است و زنان هندی خالی زعفرانی بر پیشانی می گذارند.
در عصر هخامنشیان به کشاورزی و باغداری
توجه خاصی می شده و
داریوش شخصا به کشت و کار گیاهان علاقمند بوده است. در آن زمان
کیمیا گری و دارو سازی ترقیات زیادی کرده و از آنجمله معجونی
برای رفع خستگی بزرگان می ساختند که از زعفران و هل و دارچین
با خواص مفرح و تقویت کننده تهیه شده بود. از زعفران در تهیه
نوعی نان مخصوص برای درباریان استفاده می شد.
در دوره پارتها ایران از نظر اقتصادی رابطه خود را با بابل،
سوریه و فلسطین تقویت نمود و زعفران را به این کشور ها صادر
کرد.
زنان خوش پوش پارتی معجونی از نوعی شیره گیاهی همراه با
چربی
تن شیر و زعفران و شراب خرما تهیه کرده جهت آرایش استفاده می
نمودند. در دوره ساسانیان از زعفران علاوه بر مصارف خوراکی و
درمانی و آرایشی، در رنگ کردن ابریشم و پارچه و الیاف فرش
استفاده می شده است. علاوه بر این از زعفران در تهیه کاغذهای
رنگین استفاده می شده و نامه های درباری بر کاغذهای آغشته به
گلاب و زعفران تحریر می گردیده است. بنابراین ملاحظه می گردد
که زعفران در یک دوره طولانی 2500 ساله به عنوان یک عنصر رنگی
و عطری در متن زندگی روزمره ایرانیان حضور دائم داشته و به
همان
بندها، پل ها، تخت جمشیدها و مسجد ها به صورت یک میراث فرهنگی
باقی مانده است. با این تفاوت که ابنیه تاریخی آثاری جامدند و
ثابت و این یکی اثریست جاندار و متحرک که برای حفظ و بقای خود
سفری چند ساله و طولانی غرب به شرق را نیز متحمل گردیده است. |